Tool: Tzatziki spel

Wat is Tzatziki spel

Tzatziki is een informatief simulatiespel dat de deelnemers laat kennismaken met de invloed van arbeidsorganisatie. De bedoeling is dat men inzicht krijgt hoe arbeidsorganisatie, de manier waarop je het werk in een bedrijf of organisatie opdeelt en verdeelt, invloed heeft op 2 belangrijke zaken: 1) de prestaties van het bedrijf of de organisatie en 2) de kwaliteit van de arbeid van de werknemers.

Het is gebaseerd op het model van Karasek, een sociologisch model dat jobs inschat volgens 2 kenmerken: 1) taakeisen en 2) regelmogelijkheden. Al naar gelang deze twee kenmerken in een bepaalde job laag/hoog zijn, voelen werknemers zich (gemiddeld) beter in hun vel, hebben ze meer leermogelijkheden, minder kans op stress, en wordt het bedrijf ook slagkrachtiger, presteert het beter.

Welk doel heeft de tool?

Het spel heeft als hoofddoelstelling inzicht te geven in het model van Karasek door het te ‘beleven’. Het leereffect ontstaat door het ‘doen’: het ervaren van wat er gebeurt met jezelf, de andere deelnemers en het observeren van de uitkomst van het spel.

De deelnemers zullen merken welke (negatieve) gevolgen beperkte taakeisen en regelmogelijkheden kunnen hebben. Ze zien ook hoe het anders kan, hoe goed de prestaties en het gevoel van een team kunnen zijn als je “actief werk” of “werk van betekenis” creëert. Zo maakt men kennis, op een erg laagdrempelige manier, met de basisprincipes van “sociale innovatie”.

In welke situatie is de tool inzetbaar?

Het spel is inzetbaar op verschillende manieren binnen bedrijven of organisaties:

  • Bij een eerste kennismaking met sociale innovatie
  • Als sensibilisering van bepaalde doelgroepen, personeelscategorieën, teams
  • Binnen een concreet traject rond arbeidsorganisatie: als kick-off, ter creatie van draagvlak; als onderdeel van het veranderingsproces, als opleiding van werknemers, als stimulatie voor de participatie van werknemers in het vormgeven van hun eigen arbeidsorganisatie,…

Het spel leent zich ook erg goed om te gebruiken in een sensibiliserings- of opleidingsessie op congressen, seminaries, workshops,…
Door de nadruk op “beleving”, dan wel uitleg of overtuiging is het spel inzetbaar voor een brede doelgroep: arbeiders, bedienden, leidinggevenden, stafdiensten, bedrijfsleiders.

Wat zijn de randvoorwaarden?

Het spel wordt best begeleid door iemand met voldoende kennis over de principes van een innovatieve arbeidsorganisatie en met voldoende ervaring als procesbegeleider.

Qua accommodatie is er niet meer vereist dan een, voldoende groot, lokaal (afhankelijk van aantal deelnemers) met tafels (26 tafels voor een grote groep, 8 voor een kleine groep) en een beamer.

De aankoop van ingrediënten (+/- €50) alsook de opstelling van de zaal dient vooraf te gebeuren door de spelleider.

Je kan terecht voor begeleiding van een spel bij volgende organisaties:

Hoe zet men deze tool in?

De groep wordt opgedeeld in 4 teams, die elk instructies krijgen voor het maken van tzatziki. De 4 teams representeren de 4 kwadranten van Karasek. Er is zo goed als geen inleiding vereist, de sessie start onmiddellijk met actie.

Door het spel te spelen begrijpen de deelnemers wat een verschillende invulling van taakeisen en regelmogelijkheden in een job/team kan betekenen. Ze zullen merken dat dit invloed heeft op het resultaat van de tzatziki die door de 4 teams wordt geproduceerd. Er zal verschil te zien zijn in de hoeveelheid, de kwaliteit, de variatie van de hapjes die door de 4 groepen worden gemaakt. Ze zullen eveneens andere gevoelens en gedrag opmerken bij zichzelf en de collega’s in de 4 verschillende teams: boosheid, collegialiteit, frustratie, onmacht, plezier, samenwerken, druk, stress, prestatiedrang,…

Tijdens de nabespreking wordt de link gelegd tussen de activiteiten tijdens het spel en het model van Karasek. Er wordt besproken wat men heeft gezien en ervaren. Zo bouwen de deelnemers zelf het model op en begrijpen ze de principes achter de theorie.